همه ساله و با نزدیک شدن با آغاز ماه مبارک رمضان، مساله ی تعیین روز اول ماه رمضان و اینکه چرا گاهی بین کشور ایران و عربستان در آغاز ماه رمضان و اتمام آن یعنی عید فطر اختلاف یک روزه وجود دارد، از اهمیت بالاتری برخوردار می شود. در ادامه به بررسی رویت پذیری هلال ماه رمضان امسال ۱۴۳۷ قمری (۱۳۹۵ شمسی) و پاسخ به سوال فوق خواهیم پرداخت.

لحظه مقارنه ماه و خورشید در تاریخ یکشنبه ۱۶ خرداد ماه در ساعت ۷٫۲۹ دقیقه بامداد حادث خواهد شد ، در غروب روز یکشنبه وضعیت هلال ماه رمضان در جهان به شرح زیر است.

آمریکای شمالی : هلال ماه رمضان در شرق و مرکز کشور ایالات متحده امریکا با چشم مسلح و در غرب ، شمال غرب و جنوب ان کشور با چشم غیر مسلح قابل رویت خواهد بود ، این هلال در کشور کانادا فقط در مناطق جنوبی ان با ابزار قوی و در مناطق شمالی ان کشور غیر قابل رویت خواهد بود.

امریکای مرکزی و جنوبی : هلال ماه رمضان در تمام منطقه امریکای مرکزی و جنوبی با چشم غیر مسلح به راحتی قابل رویت است.

قاره آفریقا : هلال ماه رمضان در غروب یکشنبه به استثنای شمال شرقی و شمال در بقیه نقاط این قاره با ابزاررصدی قوی قابل رویت میباشد ، بدیهی است شرایط خوب افق و ابزار مناسب از اصول مهم رویت این هلال خواهد بود.

این هلال در تمام پهنه قاره اروپا – اسیا و اقیانوسیه در غروب روز یکشنبه غیر قابل رویت میباشد.

وضعیت هلال ماه رمضان در غروب یکشنبه ۱۶ خرداد در ایران

سن هلال ماه در پهنه ایران از جنوب شرق به شمال غرب کشورمان در لحظه غروب خورشید بین ۱۱،۳۰ تا ۱۳،۳۰ دقیقه متغیر است. با توجه به سن هلال که از مهمترین پارامترهای رویت هلال ماه است به نتیجه قطعی خواهیم رسید تحت هیچ شرایطی هلال ماهی با این سن با چشم غیر مسلح قابل رویت نیست و هیچ گزارش دقیق و کاملی هم در دنیا از رویت هلالی با این سن ثبت نشده است.

جوانترین هلال ماه رویت شده با چشم غیرمسلح در جهان توسط اقای استیون جیمز اُمرا از کشور ایالات متحده امریکا با سن ۱۵ ساعت و ۳۲ دقیقه و با چشم مسلح با سن ۱۱ ساعت و ۴۰ دقیقه توسط  اینجانب، در سال ۲۰۰۲ میلادی ثبت و تایید شده است.

 اما چرا هلال رمضان امسال حتی با ابزار قابل رویت نیست؟

سن هلال ماه کمک بزرگی است اما برای معیار رویت، دو پارامتر مهم که در راس آن ارتفاع هلال و دومی طبق معیار اینجانب بخش درخشان ماه (فاز) است را باید بررسی کرد. با مطالعه و محاسبه دقیق به این نتیجه میرسیم ارتفاع هلال ماه در غروب یکشنبه از شرق تا غرب کشور بین ۲٫۵ درجه تا ۱ درجه متغیر خواهد بود، به عنوان مثال بیشترین ارتفاع هلال ماه بعد از غروب خورشید در جزایر سیری تنب و ابوموسی با ارتفاع ۲٫۵ درجه و فاز ۵۸ صدم درصد حادث میگردد که چنین هلالی به هیچ وجهی با پیشرفته ترین ابزار دو چشمی وتلسکوپ قابل رویت نخواهد بود چون هلال ماه در آن نور شدید افق محو و ناپیداست و در تهران ارتفاع هلال در لحظه غروب خورشید ۱٫۵ درجه و در ماکو حدود ۱ درجه با فازهای ۰٫۶۰ درصد و ۰٫۶۴ درصد است که گواه از عدم رویت هلال ماه در شامگاه یکشنبه در پهنه ایران خواهد بود و بنابراین روز دوشنبه ۳۰ امین روز ماه شعبان بوده و هلال در روز دوشنبه با چشم غیرمسلح رویت می شود و سه شنبه ۱۸ خرداد ماه روز اول ماه رمضان خواهد بود.

در کشور عربستان قرارداد به جای رویت هلال تصمیم گیرنده است. البته ظاهرا رویت نیز انجام میشود اما تاثیرگذار نیست.

نحوه آغاز ماه قمری جدید در کشور عربستان

همانطور که میدانیم در عربستان بر خلاف کشورهای دیگر بعد از نیمه شب روز جدید شروع نمیشود در این کشور بعد از غروب خورشید روز جدید است.

در مبحث ماه نو نیز شورای تقویم عربستان که به نام تقویم ام القراء نام گرفته قرار بر این است اگر بعد از حادث شدن ماه نو یا همان بعد از مقارنه در مکه مکرمه خورشید غروب کرد و ماه در بالای افق قرار داشته باشد ولو ماه دیده نشود فردا اول ماه جدید است ، در غروب روز یکشنبه ماه بعد از غروب خورشید در افق قرار دارد ارتفاع هلال حدود ۳٫۵ درجه است اما طبق معیار قابل رویت نیست لذا طبق قرارداد دوشنبه در کشور عربستان و در نتیجه اکثر کشورهایی که به تقویم عربستان رجوع میکنند اول ماه مبارک رمضان خواهد بود.

در ایران و در اکثر کشورهای اسلامی هلال ماه در غروب روز دوشنبه با درخشندگی بالا و ارتفاعی نسبتا زیاد رویت خواهد شد ، مطوق بودن ماه نیز ممکن است این شبه را پیش اورد که شب قبل اول ماه بوده که با توضیحات داده شده امید است این شبهه نیز برطرف شود.

اما در کشور ماداگاسکار یک هلال رکورد شکن داریم. در جنوب کشور ماداگاسکار هلالی در غروب روز یکشنبه خواهیم داشت که رکورد جهانی را در صورت دیده شدن جابجا میکند. این هلال زمانی که خورشید ۵ درجه در زیر افق قرار دارد با ابزار قوی و شرایط مناسب رصدی و توانایی و خبره بودن رصدگر و در مجموع به احتمال زیاد با سن ۱۱ ساعت و ۳۸ دقیقه قابل رویت است و اگر چند دقیقه زودتر دیده شود یا کمی جای رصد تغییر کند سن هلال کمتر از ۱۱ ساعت و چهل دقیقه و جدایی زاویه ای نیز از ۷ درجه و ۱۸ دقیقه قوسی کمتر خواهد شد در این صورت هم سن و هم جدایی زاویه ای جهانی شکسته خواهد شد.

ramezan1395

موفق و پیروز باشید.

با احترام، سید محسن قاضی میرسعید.

تهران : ۱۲/۳/۹۵

این مطلب را به اشتراک بگذارید